Jak długie powinno być hasło główne?

Dobre hasło główne jest długie, losowe i używane tylko w jednym miejscu. Jeśli chroni zaszyfrowane notatki, powinno mieć co najmniej 16 znaków wygenerowanych przez menedżer haseł albo składać się z sześciu słów wylosowanych z dużej listy. Zdanie wymyślone samodzielnie, nawet długie, bywa znacznie łatwiejsze do odgadnięcia, niż się wydaje.

W tym tekście wyjaśniamy, jak czytać popularne tabele czasu łamania haseł, czym atak offline różni się od prób logowania na stronie i o ile Argon2id podnosi koszt zgadywania. Obliczenia dotyczą ustawień Cappy. Tam, gdzie zamiast pomiaru podajemy szacunek, wyraźnie to zaznaczamy.

Jak długie powinno być hasło? Krótka odpowiedź

To zależy od tego, jak hasło powstaje. Losowy ciąg znaków daje dużo nieprzewidywalności przy niewielkiej długości. Losowe słowa zajmują więcej miejsca, ale łatwiej je zapamiętać i przepisać. Siły zdania wymyślonego przez człowieka nie da się natomiast wyliczyć z samej liczby znaków.

Bity entropii

Miara tego, ile jednakowo prawdopodobnych możliwości musi przeszukać napastnik. Każdy dodatkowy bit podwaja jego pracę. Hasło o entropii 60 bitów to jedna z 2⁶⁰ (ok. miliarda miliardów) równie prawdopodobnych możliwości, a napastnik trafia średnio po sprawdzeniu połowy z nich.

Te wartości obowiązują tylko wtedy, gdy znaki lub słowa losuje generator. Hasłom wymyślonym samodzielnie nie należy ich przypisywać.

Co naprawdę mierzą tabele czasu łamania haseł

Być może znasz kolorową tabelę firmy Hive Systems, która pokazuje, jak długo wytrzyma hasło o danej długości. Wydanie z 2026 roku (opublikowane w lipcu 2026) zakłada, że napastnik wynajmuje 16 kart graficznych RTX 5090, a serwis przechowywał hasła za pomocą bcrypta ze współczynnikiem kosztu 10. „Wszystkie rodzaje znaków” oznaczają tam 70 możliwych znaków (litery, cyfry i 8 symboli), a czasy w tabeli dotyczą najgorszego przypadku, czyli sprawdzenia wszystkich kombinacji. Przy tych założeniach złamanie losowego 8-znakowego hasła metodą siłową zajmuje około 132 lat.

Za tym wynikiem stoją dwa założenia:

1. Hasło jest losowe. Hive Systems zaznacza to wprost i dodaje, że hasła nielosowe padają dużo szybciej, bo napastnicy zaczynają od popularnych haseł i tych, które już wyciekły.
2. Serwis użył powolnej funkcji skrótu. Serwisy nie przechowują samego hasła, tylko jego skrót, czyli jednokierunkowy odcisk danych. Funkcja bcrypt liczy go celowo powoli. Gdyby ten sam serwis użył szybkiej funkcji, na przykład MD5, wynik wyglądałby zupełnie inaczej: w publicznym teście hashcata jedna karta RTX 5090 liczy około 220 miliardów skrótów MD5 na sekundę. Przy tych samych 70 znakach i tych samych 16 kartach sprawdzenie wszystkich 8-znakowych kombinacji zajęłoby niecałe 3 minuty zamiast 132 lat (na jednej karcie około 44 minut).

Tabela odpowiada więc na wąskie pytanie: ile trwa przeszukanie wszystkich kombinacji przy jednym, konkretnym sposobie przechowywania haseł? Nie mówi, jak długo wytrzyma Twoje hasło, bo to zależy od tego, jak je wybrano i jak serwis je przechowuje.

Dlaczego hasła wymyślane przez ludzi są słabsze, niż wyglądają

Napastnicy rzadko sprawdzają kombinacje po kolei. Zaczynają od tego, czego ludzie naprawdę używają. Narzędzia do łamania haseł sięgają najpierw po listy haseł z dawnych wycieków, potem po słowniki wyrazów i imion, a na końcu po „reguły” naśladujące ludzkie nawyki: wielka litera na początku, rok na końcu, wykrzyknik, litery zamienione na podobne cyfry.

Dlatego Warszawa2024! to słaby wybór, choć ma 13 znaków, cyfry i znak specjalny: pasuje do popularnego schematu „nazwa, rok, wykrzyknik”. Wers piosenki czy znany cytat też może się znaleźć wśród kandydatów, których napastnik spróbuje wcześnie.

Zakładamy przy tym, że napastnik zna metodę generowania. Nawet jeśli wie, że hasło to sześć słów z listy EFF, wciąż ma do sprawdzenia 7776⁶ kombinacji. Bezpieczeństwo bierze się z losowego wyboru, a nie z ukrywania listy czy generatora.

Prawdziwe zagrożenie dla zaszyfrowanego sejfu: zgadywanie offline

Hasło można zgadywać na dwa bardzo różne sposoby.

Atak online to wpisywanie kolejnych haseł w prawdziwy formularz logowania. Serwis może wtedy ograniczać liczbę prób i reagować na podejrzaną aktywność. Cappa ogranicza liczbę prób z jednego adresu sieciowego.

Atak offline staje się możliwy, gdy napastnik zdobędzie dane, na których może sam sprawdzać kandydatów, np. kopię bazy albo zaszyfrowany sejf skopiowany z urządzenia. Liczy wtedy na własnym sprzęcie. Serwer nie widzi tych prób i nie może ich zablokować.

W aplikacji z szyfrowaniem end-to-end właśnie na ten scenariusz trzeba się przygotować. Model bezpieczeństwa Cappy mówi to otwarcie: po kradzieży bazy notatki pozostają szyfrogramem, ale słabe hasło główne da się zgadywać offline, a każda próba kosztuje napastnika jedno obliczenie Argon2id. Co dokładnie przechowuje serwer i przed czym szyfrowanie nie chroni, opisujemy w tekstach o tym, co widzi serwer i o granicach szyfrowania.

Ile czasu zajmie złamanie hasła: szybki skrót kontra Argon2id

Czas ataku offline zależy od dwóch rzeczy: liczby kandydatów i kosztu sprawdzenia każdego z nich. Poniższe pomiary dotyczą tego drugiego.

• Szybki skrót. W testach hashcata jedna karta RTX 4090 liczy około 163 miliardów skrótów MD5 na sekundę, a jedna RTX 5090 około 220 miliardów MD5 i 28 miliardów SHA-256 na sekundę. Takie funkcje powstały do sprawnego sprawdzania dużych plików. Przy hasłach ich szybkość działa na korzyść napastnika.
• Argon2id z ustawieniami Cappy. Cappa wyprowadza klucze funkcją Argon2id z 64 MiB pamięci, 3 przebiegami i 1 torem (wątkiem obliczeń). W informacjach o wydaniu hashcata 7.0 jest pomiar dokładnie tych ustawień (m=65536 KiB, t=3, p=1): 1703 próby na sekundę na RTX 4090.

Na tej samej karcie to mniej więcej 96 milionów razy mniej prób na sekundę niż przy MD5. Każda próba musi zapełnić 64 MiB pamięci i przejść przez nią trzy razy, więc tempo wyznacza szybkość pamięci, a nie moc obliczeniowa.

Scenariusze w kalkulatorze i ich źródła

Kalkulator porównuje trzy scenariusze. Dwa z nich to szacunki korzystne dla napastnika:

1. MD5 na jednej karcie RTX 5090: 220 miliardów prób na sekundę. To wynik opublikowanego testu. Pokazuje, jak tani jest atak, gdy serwis zabezpieczył hasła niewłaściwą, szybką funkcją.
2. Argon2id na najszybszej karcie: 3000 prób na sekundę. To nasz szacunek, nie pomiar. Zmierzone na RTX 4090 1703 próby na sekundę przeskalowaliśmy według przepustowości pamięci, bo to ona ogranicza Argon2id (około 1,0 TB/s w RTX 4090 i około 1,8 TB/s w RTX 5090).
3. Argon2id na 10 000 kart: 30 milionów prób na sekundę. Zakładamy idealne skalowanie, bez strat wydajności. To celowo rozbudowany i kosztowny scenariusz porównawczy, a nie granica możliwości każdego napastnika.

Wybierz sposób generowania i długość hasła. Kalkulator pokaże średni czas znalezienia losowego hasła, czyli czas potrzebny na sprawdzenie połowy możliwości.

Wykres przedstawia ten sam rachunek dla kilku rodzajów haseł i najsilniejszego z naszych napastników, czyli klastra 10 000 kart. Średni czas to połowa wszystkich możliwości podzielona przez 30 milionów prób na sekundę. Przy liście znanych haseł ta połowa to pół miliarda prób.

Dowolne hasło z listy miliarda znanych hasełok. 17 sekund

4 losowe słowa (lista EFF)ok. 2 lat

8 losowych znaków z klawiaturyok. 3 lat

5 losowych słówok. 15 000 lat

16 losowych małych literok. 23 mln lat

6 losowych słówok. 120 mln lat

7 losowych słówok. 900 mld lat

16 losowych znaków z klawiaturyok. 2 × 10¹⁶ lat

Skala logarytmiczna: każdy kolejny krok długości paska oznacza dziesięć razy więcej czasu. Długość paska to logarytm dziesiętny czasu w sekundach.

Z wykresu wynikają dwie rzeczy. Po pierwsze, hasło z listy znanych haseł pada szybko, bo napastnik po prostu sprawdza całą listę: temu klastrowi zajmuje to około 17 sekund, a nawet pojedynczej karcie przy 3000 prób na sekundę średnio około dwóch dni. Powolna funkcja skrótu spowalnia atak, ale nie sprawi, że znane hasło przestanie być znane. Po drugie, cztery losowe słowa mają razem około 30 znaków, a mimo to ten napastnik odgaduje je średnio w ciągu ok. 2 lat. Liczba znaków to tylko przybliżenie. Liczy się nieprzewidywalność.

Hasło z losowych słów: czym jest passphrase?

Passphrase (po polsku „fraza hasłowa” albo „hasło z kilku słów”) to hasło złożone z kilku wyrazów, na przykład tipper illusion buffed stalemate phosphate gaining (to tylko przykład, wygeneruj własne). Najlepiej sprawdza się wariant, w którym słowa się losuje, często nazywany diceware: rzucasz pięcioma kostkami, odczytujesz wynik jako liczbę i szukasz odpowiadającego jej słowa na liście.

Długa lista EFF ma 7776 słów, po jednym na każdy wynik rzutu pięcioma kostkami (6 × 6 × 6 × 6 × 6). Każde słowo dodaje więc log₂(7776), czyli około 12,9 bitu. Sześć słów daje około 77,5 bitu i dlatego EFF zaleca co najmniej sześć. Lista jest angielska, ale to bez znaczenia: liczy się losowość, a nie język. Każda lista 7776 słów daje tyle samo bitów na słowo, a wiele menedżerów haseł samo wygeneruje frazę ze słów.

CERT Polska proponuje nieco inną drogę: hasło w postaci całego zdania, na przykład opisu wymyślonej sceny, liczącego co najmniej pięć słów. To dobry sposób na hasła, które trzeba pamiętać, pod warunkiem że zdanie nie jest cytatem ani powiedzeniem. Zdania wymyślonego samodzielnie nie da się jednak zmierzyć w bitach, dlatego przy haśle głównym wolimy losowanie.

Oba warianty mogą dać bardzo dużą odporność na zgadywanie, pod warunkiem że wynik losowania zostaje bez poprawek. Kto podmienia wylosowane słowa na ulubione albo łatwiejsze do zapamiętania, zmienia rozkład prawdopodobieństwa, a wtedy powyższe obliczenia przestają obowiązywać.

Dlaczego Cappa wymaga hasła z co najmniej 16 znaków

Cappa przyjmuje hasło główne o długości od 16 do 256 znaków. Warto znać kilka szczegółów.

• Aplikacja liczy znaki jako punkty kodowe Unicode. Polska litera „ż” czy litera grecka to jeden znak, a nie dwa bajty. Większość pojedynczych emoji to jeden znak, choć niektóre emoji złożone (na przykład rodzina) liczą się jako kilka.
• Hasło jest normalizowane, ale nie przycinane. Aplikacja najpierw sprowadza je do standardowej postaci Unicode o nazwie NFC, dzięki czemu te same widoczne litery wpisane na różnych klawiaturach dają to samo hasło. Nic nie jest usuwane: spacje na początku, na końcu i między słowami należą do hasła. Jeśli Twoja fraza ma spacje, zawsze wpisuj ją ze spacjami.
• Dlaczego co najmniej 16 znaków? NIST wymaga minimum 15 znaków od hasła, które jest jedynym składnikiem logowania, a CERT Polska zaleca minimum 14. Hasło Cappy dodatkowo strzeże klucza szyfrującego i może być zgadywane offline. Wymóg 16 znaków to dolny próg formularza, a nie gwarancja siły hasła.

Limit 256 znaków zostawia miejsce na długie frazy. Długość sprawdza aplikacja w przeglądarce, bo serwer nigdy nie dostaje Twojego hasła.

Dlaczego sama długość nie wystarczy

Długość jest konieczna, ale nie wystarcza: aaaaaaaaaaaaaaaa i passwordpassword też mają po 16 znaków. Dlatego za każdym razem, gdy ustawiasz nowe hasło główne (przy rejestracji, zmianie hasła i odzyskiwaniu konta), Cappa sprawdza je w Twojej przeglądarce i odrzuca, jeśli:

• ma mniej niż 5 różnych znaków, na przykład składa się z jednego znaku powtórzonego wiele razy;
• jest znaną długą frazą, jak correct horse battery staple ze słynnego komiksu internetowego (przy porównaniu nie liczą się wielkość liter, spacje ani interpunkcja);
• otwartoźródłowy estymator zxcvbn-ts ocenia, że da się je odgadnąć w mniej niż około 10 miliardach (10¹⁰) prób. Estymator porównuje hasło z dołączonymi listami około 49 tysięcy popularnych i wyciekłych haseł, angielskich słów i imion. Wykrywa powtórzenia, sekwencje, ścieżki po klawiaturze jak qwerty, daty i zamiany liter na cyfry jak p4ssw0rd, a adres e-mail konta i nazwę produktu traktuje jak słowa łatwe do odgadnięcia.

Formularz od razu pokazuje powód odrzucenia i podpowiada, żeby wygenerować hasło w menedżerze haseł albo użyć co najmniej pięciu losowych słów. Przy haśle głównym zalecamy sześć.

Co dziś zalecają NIST i CERT Polska

Amerykański dokument NIST SP 800-63B-4, którego ostateczna wersja ukazała się w lipcu 2025, to najczęściej cytowany zbiór zaleceń dotyczących haseł. Mówi między innymi, że:

• hasło będące jedynym składnikiem logowania musi mieć co najmniej 15 znaków, a serwis powinien przyjmować hasła liczące co najmniej 64;
• serwis nie może narzucać innych reguł złożoności, na przykład wymogu mieszania rodzajów znaków;
• serwis nie może wymagać okresowej zmiany hasła, ale musi wymusić zmianę, gdy są dowody, że hasło wyciekło;
• nowe hasło trzeba porównać z listą haseł popularnych, oczywistych lub ujawnionych;
• serwis musi pozwalać na korzystanie z menedżerów haseł i autouzupełniania, a powinien też pozwalać na wklejanie hasła.

CERT Polska idzie w tym samym kierunku. W czerwcu 2025 podniósł zalecaną minimalną długość z 12 do 14 znaków, proponuje hasła w postaci zdań liczących co najmniej pięć słów i odradza wymuszanie okresowej zmiany. NASK dodaje, że same znaki specjalne i cyfry nie podnoszą poziomu bezpieczeństwa. Wniosek jest wspólny: liczą się długość i nieprzewidywalność, a nie wymuszona złożoność i zmiana hasła co kwartał.

Jedno hasło, dwa zadania

W Cappie hasło główne służy zarówno do logowania, jak i do odblokowania klucza do notatek. Przeglądarka przepuszcza je przez Argon2id, a następnie za pomocą HKDF wyprowadza z wyniku dwa osobne klucze. Pierwszy potwierdza na serwerze, że masz prawo do konta. Drugi nie opuszcza urządzenia i otwiera kopertę hasła, w której leży losowy klucz sejfu. Cały proces opisujemy w tekście o Argon2 i wyprowadzaniu kluczy.

Kto pozna Twoje hasło główne, zyskuje więc dostęp zarówno do konta, jak i do treści notatek. Hasło może wyciec przez phishing, keylogger albo zwykłe podejrzenie, co wpisujesz. Według stanu na wrzesień 2026 Cappa nie obsługuje drugiego składnika logowania. O ochronie przed phishingiem piszemy w tekście o kluczach dostępu, a o roli uczenia maszynowego w tekście o tym, czy AI pomaga łamać hasła.

Jak wygenerować mocne hasło główne

1. Użyj generatora. Wylosuj sześć słów z odpowiedniej listy albo co najmniej 16 znaków w menedżerze haseł. Możesz też sięgnąć po listę EFF i rzucić pięcioma kostkami na każde słowo.
2. Używaj go tylko w Cappie, żeby wyciek z innego serwisu go nie ujawnił.
3. Trzymaj się jednej formy i za każdym razem wpisuj hasło tak samo, razem ze spacjami.
4. Przechowuj je bezpiecznie w menedżerze haseł albo na kartce w domu, a kod odzyskiwania trzymaj w innym miejscu.

Najczęstsze pytania

Czy hasło z 12 znaków wystarczy?

Jako nowego hasła głównego nie polecamy 12 znaków. Cappa wymaga co najmniej 16, NIST wymaga minimum 15 od hasła będącego jedynym składnikiem logowania, a CERT Polska zaleca 14. Rzeczywista odporność zależy też od losowości, sposobu przechowywania hasła i zabezpieczeń konta.

Ile czasu zajmie złamanie hasła z 16 znaków?

Wszystko zależy od tego, jak hasło wybrano i jak jest przechowywane. Szesnaście losowych znaków z klawiatury zajęłoby średnio rzędu 10¹⁶ lat nawet naszemu szacunkowemu klastrowi 10 000 kart łamiącemu Argon2id. Szesnastoznakowe hasło zbudowane z popularnego zwrotu może paść w kilka sekund, jeśli jest na liście napastnika.

Czy trzeba regularnie zmieniać hasło główne?

Nie. NIST i CERT Polska odradzają zmianę według harmonogramu, bo skłania ona do przewidywalnych wariantów. Zmień hasło, gdy podejrzewasz, że ktoś je poznał, na przykład po wpisaniu go na podejrzanej stronie.

Czy w haśle głównym mogą być spacje i polskie litery?

Tak. Cappa liczy znaki jako punkty kodowe Unicode i normalizuje hasło, więc „ą” czy „ż” działają tak samo na różnych urządzeniach. Spacje należą do hasła, także te na początku i na końcu, więc zawsze wpisuj je dokładnie w tej postaci, w jakiej zostało ustawione.